{"id":921,"date":"2020-02-01T13:23:15","date_gmt":"2020-02-01T13:23:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.horticum.is\/?p=921"},"modified":"2020-02-26T10:34:11","modified_gmt":"2020-02-26T10:34:11","slug":"lei%c3%b0beiningar-um-trjafellingar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/horticum.is\/?p=921","title":{"rendered":"Lei\u00f0beiningar um trj\u00e1fellingar"},"content":{"rendered":"<h2>Lei\u00f0beiningar um trj\u00e1fellingar<\/h2>\n<p>Reglur um trj\u00e1fellingar geta veri\u00f0 breytilegar \u00e1 milli sveitarf\u00e9laga. \u00cd flestum sveitarf\u00e9l\u00f6gum ber m\u00f6nnum skylda til a\u00f0 s\u00e6kja um leyfi til a\u00f0 fella tr\u00e9 sem eru h\u00e6rri en 8 metrar e\u00f0a eldri en 60 \u00e1ra. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 kynna s\u00e9r reglur vi\u00f0komandi sveitarf\u00e9lags og s\u00e6kja um tilskilin leyfi \u00e1\u00f0ur en hafist er handa. H\u00e9r eru einfaldar lei\u00f0beiningar um trj\u00e1fellingar, verkf\u00e6rin, \u00f6ryggi \u00feitt og annarra.<\/p>\n<p>Flestir geta fellt venjuleg gar\u00f0tr\u00e9, hafi \u00feeir r\u00e9ttu verkf\u00e6ri og fara r\u00e9tt a\u00f0 hlutunum. \u00de\u00f3 skal bent \u00e1 a\u00f0 \u00ed vissum tilfellum er nau\u00f0synlegt a\u00f0 f\u00e1 fagmenn til verksins, t.d. \u00feegar um h\u00e6rri tr\u00e9 er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a e\u00f0a ef a\u00f0st\u00e6\u00f0ur eru erfi\u00f0ar.<\/p>\n<p><strong>Tilgangurinn<\/strong><\/p>\n<p>Tilgangur trj\u00e1fellinga getur veri\u00f0 margv\u00edslegur. \u00d6ll tr\u00e9 hafa \u00e1kve\u00f0inn l\u00edft\u00edma sem er breytilegur \u00e1 milli tegunda. Einnig geta \u00fdmsir sj\u00fakd\u00f3mar og van\u00ferif hrj\u00e1\u00f0 trj\u00e1gr\u00f3\u00f0ur. Margar trj\u00e1tegundir ver\u00f0a h\u00e1vaxnar og skyggja \u00fear af lei\u00f0andi \u00e1 s\u00f3l og \u00fats\u00fdni. Best er a\u00f0 sl\u00edkum trj\u00e1m s\u00e9 ekki planta\u00f0 \u00ed sm\u00e6rri gar\u00f0a e\u00f0a \u00e1 sta\u00f0i \u00fear sem fyrirs\u00e9\u00f0 er a\u00f0 \u00feau munu valda vandam\u00e1lum og \u00f3\u00e1n\u00e6gju. \u00c1 m\u00f3ti kemur a\u00f0 sl\u00edk tr\u00e9 gefa af s\u00e9r miki\u00f0 skj\u00f3l gegn ve\u00f0ri og vindum og setja sterkan svip \u00e1 \u00fatlit l\u00f3\u00f0ar og g\u00f6tumyndir. Trj\u00e1felling skal \u00fev\u00ed alltaf vera vel \u00edgrundu\u00f0 \u00fear sem h\u00fan ver\u00f0ur ekki tekin til baka.<\/p>\n<p><strong> Hven\u00e6r er r\u00e9tti t\u00edminn?<\/strong><\/p>\n<p>H\u00e6gt er a\u00f0 fella tr\u00e9 \u00e1 \u00f6llum \u00e1rst\u00edmum. Lauftr\u00e9 er best a\u00f0 fella fyrir e\u00f0a eftir laufgun \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 er umfangi\u00f0 minna.<\/p>\n<p>Trj\u00e1tegundir sem mynda gjarnan r\u00f3tarskot, s.s. alaska\u00f6sp hafa tilhneigingu til a\u00f0 mynda miki\u00f0 af r\u00f3tarskotum eftir a\u00f0 \u00feau eru felld. H\u00e6gt er a\u00f0 l\u00e1gmarka myndun r\u00f3tarskota me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 undirb\u00faa tr\u00e9\u00f0 \u00e1ri fyrir fellingu. \u00de\u00e1 er framkv\u00e6md svo k\u00f6llu\u00f0 \u201dbarkarfletting\u201d \u00fear sem b\u00f6rkur er fjarl\u00e6g\u00f0ur ne\u00f0arlega \u00e1 stofni \u00e1 u.\u00fe.b. 30 cm sv\u00e6\u00f0i umhverfis stofninn. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 rofna flutningslei\u00f0ir n\u00e6ringarefna fr\u00e1 kr\u00f3nu til r\u00f3tar og dregur verulega \u00far m\u00f6guleika \u00e1 myndun r\u00f3tarskota. Tr\u00e9\u00f0 er s\u00ed\u00f0an fellt n\u00e6sta vor, a\u00f0 \u00e1ri li\u00f0nu.<\/p>\n<p><strong>Trj\u00e1felling<\/strong><\/p>\n<p>\u00deegar \u00e1kv\u00f6r\u00f0un hefur veri\u00f0 tekin um a\u00f0 fella tr\u00e9 og \u00f6ll nau\u00f0synleg leyfi liggja fyrir er r\u00e9tt a\u00f0 meta a\u00f0st\u00e6\u00f0ur til fellingar. Oft er h\u00e6\u00f0 og sta\u00f0setning tr\u00e9s \u00feannig a\u00f0 illm\u00f6gulegt er a\u00f0 fella \u00fea\u00f0 \u00ed einu lagi. \u00de\u00e1 er nau\u00f0synlegt a\u00f0 fjarl\u00e6gja tr\u00e9\u00f0 \u00ed nokkrum \u00e1f\u00f6ngum. Best a\u00f0 nota st\u00f6\u00f0ugan stiga og byrja \u00e1 a\u00f0 fjarl\u00e6gja allar greinar \u00fear til stofninn einn stendur eftir. S\u00fdna \u00fearf a\u00f0g\u00e1t \u00fear sem \u00feungar greinar geta valdi\u00f0 slysum og tj\u00f3ni. Gott er a\u00f0 fjarl\u00e6gja n\u00e6rliggjandi b\u00edla og g\u00e6ta \u00feess a\u00f0 engin gangi undir tr\u00e9\u00f0 \u00e1 me\u00f0an verki\u00f0 er unni\u00f0.<\/p>\n<p>\u00deegar b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 minnka umfang tr\u00e9sins n\u00e6gilega miki\u00f0 til a\u00f0 fella \u00fea\u00f0 er gott a\u00f0 festa ka\u00f0al ofarlega \u00ed stofninn. Ka\u00f0allinn er nota\u00f0ur til a\u00f0 st\u00fdra falli tr\u00e9sins \u00ed r\u00e9tta \u00e1tt. \u00dev\u00edn\u00e6st er s\u00f6gu\u00f0 svok\u00f6llu\u00f0 fallskora ne\u00f0arlega \u00e1 stofni tr\u00e9sins, \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt sem tr\u00e9nu er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 falla \u00ed. Best er a\u00f0 saga fyrst l\u00e1r\u00e9tt inn \u00ed stofninn u.\u00fe.b. 1\/4 \u00ed gegnum stofn, f\u00e6ra sig s\u00ed\u00f0an nokkrum cm ofar og saga \u00e1 sk\u00e1 ni\u00f0ur \u00ed fyrri skur\u00f0inn \u00fear til fleygur losnar \u00far stofninum.<\/p>\n<p>\u00deegar fallskoran er tilb\u00fain togar einn \u00ed ka\u00f0alinn \u00e1 me\u00f0an annar sagar r\u00f3lega til m\u00f3ts vi\u00f0 fallskoruna. Best er a\u00f0 h\u00e6gja \u00e1 \u00feegar tr\u00e9\u00f0 fer a\u00f0 gefa eftir svo \u00fea\u00f0 falli r\u00f3lega til jar\u00f0ar. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 minnka l\u00edkur \u00e1 a\u00f0 gras e\u00f0a n\u00e6rliggjandi yfirbor\u00f0 ska\u00f0ist. A\u00f0 lokum er stofninn saga\u00f0ur eins n\u00e1l\u00e6gt j\u00f6r\u00f0 og m\u00f6gulegt er. Athugi\u00f0 a\u00f0 moldarjar\u00f0vegur fer afar illa me\u00f0 bit \u00ed s\u00f6gum.<\/p>\n<p>Ef r\u00f3tarskot myndast eftir trj\u00e1fellingu skal fjarl\u00e6gja \u00feau reglulega me\u00f0 greinaklippum. Ekki er nau\u00f0synlegt a\u00f0 nota eitur \u00e1 r\u00f3tarskot \u00fear sem r\u00f3tin gefst upp me\u00f0 t\u00edmanum.<\/p>\n<h2>Kollun<\/h2>\n<p>\u00c1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum hefur f\u00e6rst \u00ed v\u00f6xt a\u00f0 saga ofan af stofni trj\u00e1a t.d. \u00f6spum. Sl\u00edk a\u00f0ger\u00f0 kallast \u201cKollun\u201d. \u00deessi vaxtarst\u00fdring \u00feykir afar \u00f3heppileg og skilar ekki \u00e1rangri til lengri t\u00edma. Eftir a\u00f0 saga\u00f0 er ofan af tr\u00e9nu myndast mikill greinav\u00f6xtur vi\u00f0 s\u00e1ri\u00f0 \u00fear sem tr\u00e9\u00f0 reynir a\u00f0 mynda n\u00fdjan topp. Kr\u00f3na tr\u00e9sins ver\u00f0ur \u00f3j\u00f6fn, f\u00e6r \u00e1 sig lei\u00f0inlegt \u00fatlit og kallar \u00e1 miki\u00f0 vi\u00f0hald, \u00fe.e. klippingu. Einnig myndar tr\u00e9\u00f0 gjarnan miki\u00f0 af r\u00f3tarskotum. Alvarlegasti \u00f3kostur kollunar er a\u00f0 tr\u00e9\u00f0 getur ekki loka\u00f0 s\u00e1rinu, sj\u00fakd\u00f3mar og rot eiga grei\u00f0an a\u00f0gang a\u00f0 stofninum og tr\u00e9\u00f0 deyr \u00e1 nokkrum \u00e1rum.<\/p>\n<h2>Toppun \/ St\u00edfing<\/h2>\n<p>Svo k\u00f6llu\u00f0 \u201cToppun\u201d e\u00f0a \u201cSt\u00fdfing\u201d hefur einnig f\u00e6rst \u00ed v\u00f6xt h\u00e9r \u00e1 landi. \u00cd \u00feessari vaxtarst\u00fdringu er klippt framan af grein \/ \u00e1rssprota \u00feegar b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a endanlega lengd \/ h\u00e6\u00f0 hennar. (Athugi\u00f0 a\u00f0 ekki er klippt e\u00f0a saga\u00f0 \u00ed stofn eins og \u00ed kollun). Klippingunni er fylgt eftir \u00e1rlega e\u00f0a oftar og \u00ed hvert skipti er klippt \u00e1 sama sta\u00f0. \u00deetta veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 tr\u00e9\u00f0 myndar miki\u00f0 af hli\u00f0argreinum og ver\u00f0ur mj\u00f6g \u00fe\u00e9tt. A\u00f0fer\u00f0in hentar alls ekki \u00f6llum trj\u00e1tegundum en hefur virka\u00f0 vel \u00e1 \u00fdmsar grenitegundir sem og lerki og \u00f6sp en kallar \u00e1 miki\u00f0 og n\u00e1kv\u00e6mt vi\u00f0hald.<\/p>\n<p><strong> Samkv\u00e6mt ofangreindri l\u00fdsingu er \u00e6skilegt a\u00f0 framkv\u00e6ma trj\u00e1fellingu \u00ed \u00feessari r\u00f6\u00f0:<\/strong><\/p>\n<p>\u2022 S\u00e6kja um tilskilin leyfi til vi\u00f0komandi sveitarf\u00e9lags.<\/p>\n<p>\u2022 Tryggja a\u00f0 \u00f6ll nau\u00f0synleg verkf\u00e6ri s\u00e9u til sta\u00f0ar.<\/p>\n<p>\u2022 Tryggja a\u00f0 engin standi e\u00f0a gangi undir tr\u00e9\u00f0 vi\u00f0 framkv\u00e6md.<\/p>\n<p>\u2022 F\u00e6ra b\u00edla e\u00f0a anna\u00f0 sem getur or\u00f0i\u00f0 fyrir tj\u00f3ni.<\/p>\n<p>\u2022 St\u00e6rri tr\u00e9 \u00fearf a\u00f0 fella \u00ed \u00e1f\u00f6ngum, fyrst greinar.<\/p>\n<p>\u2022 Festa ka\u00f0al ofarlega \u00ed stofn til a\u00f0 st\u00fdra falli.<\/p>\n<p>\u2022 Saga fallskoru \/ fleyg til a\u00f0 st\u00fdra fallinu.<\/p>\n<p>\u2022 L\u00e1ta einhvern toga \u00ed ka\u00f0al \u00e1 me\u00f0an annar sagar tr\u00e9\u00f0 r\u00f3lega ni\u00f0ur.<\/p>\n<p>\u2022 A\u00f0 lokum skal fjarl\u00e6gja stubb og jafnvel r\u00f3tarhnaus.<\/p>\n<p><strong>Verkf\u00e6rin<\/strong><\/p>\n<p>Ke\u00f0jus\u00f6g er mj\u00f6g \u00f6flug s\u00f6g sem hentar vel til a\u00f0 fella tr\u00e9. H\u00e6gt er a\u00f0 f\u00e1 rafmagns- e\u00f0a bens\u00ednke\u00f0jusagir \u00ed \u00fdmsum st\u00e6r\u00f0um. Ke\u00f0jusagir eru h\u00e6ttuleg t\u00e6ki sem ber a\u00f0 umgangast me\u00f0 var\u00fa\u00f0. M\u00e6lt er me\u00f0 a\u00f0 nota\u00f0ur s\u00e9 til \u00feess ger\u00f0ur hl\u00edf\u00f0arfatna\u00f0ur og \u00f6ryggisb\u00fana\u00f0ur.<\/p>\n<p>Bogas\u00f6g er \u00f6flug hands\u00f6g sem hentar vel til a\u00f0 saga st\u00e6rri greinar og stofna. H\u00e6gt er a\u00f0 f\u00e1 sagarbla\u00f0 me\u00f0 misj\u00f6fnum gr\u00f3fleika.<\/p>\n<p>Greinas\u00f6g er \u00f6flug hands\u00f6g sem er hentug \u00feegar veri\u00f0 er a\u00f0 f\u00e6kka greinum fyrir fellingu.<\/p>\n<p>Gr\u00f3far greinaklippur eru f\u00e1anlegar \u00ed \u00fdmsum st\u00e6r\u00f0um og ger\u00f0um. \u00de\u00e6r henta vel til a\u00f0 klippa gr\u00f3far greinar og r\u00e6tur.<\/p>\n<p>Stigi getur komi\u00f0 a\u00f0 g\u00f3\u00f0um notum, t.d. \u00feegar \u00fearf a\u00f0 f\u00e6kka greinum fyrir fellingu.<\/p>\n<p><strong>\u00d6ryggislei\u00f0beiningar<\/strong>:<\/p>\n<p>\u2022 Ke\u00f0jusagir eru afar h\u00e6ttuleg verkf\u00e6ri og ber \u00e1vallt a\u00f0 umgangast me\u00f0 var\u00fa\u00f0.<\/p>\n<p>\u2022 Nota skal vi\u00f0eigandi hl\u00edf\u00f0arfatna\u00f0 og \u00f6ryggisb\u00fana\u00f0.<\/p>\n<p>\u2022 Allar klippur og sagir eru h\u00e6ttulegar og ber a\u00f0 me\u00f0h\u00f6ndla me\u00f0 var\u00fa\u00f0.<\/p>\n<p>\u2022 Allt klifur me\u00f0 klippur og sagir \u00ed trj\u00e1m er h\u00e6ttulegt og ber a\u00f0 varast.<\/p>\n<p>\u2022 Best er a\u00f0 nota vel st\u00f6\u00f0ugan stiga og f\u00e6ra hann til eftir \u00fe\u00f6rfum.<\/p>\n<p>\u2022 Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 enginn s\u00e9 undir e\u00f0a n\u00e1l\u00e6gt tr\u00e9nu \u00feegar greinar eru felldar \u00fear sem \u00fe\u00e6r geta veri\u00f0 \u00feungar og erfitt a\u00f0 meta hvert \u00fe\u00e6r falla.<\/p>\n<p>\u2022 Gott er a\u00f0 nota sterkan ka\u00f0al til a\u00f0 st\u00fdra falli stofns.<\/p>\n<p>\u2022 Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 geyma allar klippur og sagir \u00fear sem b\u00f6rn n\u00e1 ekki til.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lei\u00f0beiningar um trj\u00e1fellingar Reglur um trj\u00e1fellingar geta veri\u00f0 breytilegar \u00e1 milli sveitarf\u00e9laga. \u00cd flestum sveitarf\u00e9l\u00f6gum ber m\u00f6nnum skylda til a\u00f0 s\u00e6kja um leyfi til a\u00f0 fella tr\u00e9 sem eru h\u00e6rri en 8 metrar e\u00f0a eldri en 60 \u00e1ra. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 kynna s\u00e9r reglur vi\u00f0komandi sveitarf\u00e9lags og s\u00e6kja um tilskilin leyfi \u00e1\u00f0ur en hafist er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[24,47],"tags":[97,98,99],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=921"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1811,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions\/1811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}