{"id":801,"date":"2010-11-13T16:40:18","date_gmt":"2010-11-13T16:40:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.horticum.is\/?p=801"},"modified":"2010-11-13T16:40:18","modified_gmt":"2010-11-13T16:40:18","slug":"nota%c3%b0u-veturinn-til-a%c3%b0-skipuleggja-draumagar%c3%b0inn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/horticum.is\/?p=801","title":{"rendered":"Nota\u00f0u veturinn til a\u00f0 skipuleggja draumagar\u00f0inn!"},"content":{"rendered":"<p>Um veturinn, \u00feegar ve\u00f0ur er kalt og ekki margt um a\u00f0 vera \u00ed gar\u00f0inum, er tilvali\u00f0 a\u00f0 skipuleggja framkv\u00e6mdir og leggja \u00e1 r\u00e1\u00f0in um breytingar til m\u00f3ts vi\u00f0 hinn \u201efullkomna gar\u00f0\u201c.<\/p>\n<p>En hvernig skipuleggur ma\u00f0ur draumagar\u00f0inn?<\/p>\n<p><strong>G\u00f3\u00f0 r\u00e1\u00f0 um skipulag: <\/strong><\/p>\n<p>Skiptu gar\u00f0inum \u00ed sv\u00e6\u00f0i me\u00f0 tilliti til notkunar, t.d. grillsv\u00e6\u00f0i, matjurtasv\u00e6\u00f0i, leiksv\u00e6\u00f0i, s\u00f3lba\u00f0ssv\u00e6\u00f0i, jar\u00f0gerarsv\u00e6\u00f0i, o.s.frv. \u00deetta gefur betri n\u00fdtingu og gerir verkefnin \u00ed gar\u00f0inum einfaldari, \u00fear sem ma\u00f0ur getur teki\u00f0 eitt sv\u00e6\u00f0i fyrir \u00ed einu.<\/p>\n<p>Nota\u00f0u l\u00e1gvaxtin limger\u00f0i, runna, gr\u00f3\u00f0urbe\u00f0 e\u00f0a gir\u00f0ingar til a\u00f0 skipta gar\u00f0inum upp \u00ed sv\u00e6\u00f0i og skapa \u00f3l\u00edk r\u00fdmi.<\/p>\n<p>Veldu f\u00e1ar efnistegundir og liti, einfalt er yfirleitt best.<\/p>\n<p>Nota\u00f0u \u00feekjupl\u00f6ntur, svo sem hno\u00f0ra (<em>Sedum spp<\/em>.) \u00ed gr\u00f3\u00f0urbe\u00f0in, \u00fea\u00f0 au\u00f0veldar bar\u00e1ttuna vi\u00f0 illgresi\u00f0.<\/p>\n<p>For\u00f0astu a\u00f0 nota m\u00f6l e\u00f0a sand sem \u00feekjulag \u00ed be\u00f0um, m\u00f6lin getur s\u00e6rt b\u00f6rk trj\u00e1nna og st\u00f6ngla bl\u00f3mplantna. Einnig mun illgresi\u00f0 skj\u00f3ta upp kollinum fyrr e\u00f0a s\u00ed\u00f0ar.<\/p>\n<p>Planta\u00f0u fj\u00f6l\u00e6rum kryddjurtum \u00ed gar\u00f0inn, t.d. myntu, salv\u00edu, graslauk og oregano. Pr\u00f3fa\u00f0u einnig a\u00f0 r\u00e6kta kryddjurtir \u00ed pottum og kerjum, r\u00f3smar\u00edn og a\u00f0rar tegundir sem \u00feola ekki frost er t.d. gott a\u00f0 r\u00e6kta \u00ed pottum og f\u00e6ra inn yfir veturinn.<\/p>\n<p>R\u00e6kta\u00f0u \u00fe\u00ednar eigin matjurtir, \u00fear er au\u00f0veldara en \u00fe\u00fa heldur. Eikarlauf, sp\u00ednat, bla\u00f0salat, seller\u00ed, hn\u00fa\u00f0k\u00e1l, rabarbari, rau\u00f0r\u00f3fur, kart\u00f6flur eru d\u00e6mi um tegundir sem au\u00f0velt er a\u00f0 r\u00e6kta, r\u00e6\u00f0st fyrst og fremst af \u00fev\u00ed pl\u00e1ssi sem til sta\u00f0ar er.<\/p>\n<p>Nota\u00f0u pl\u00f6ntur sem eru bl\u00f3mr\u00edkar og bl\u00f3mstra \u00e1 \u00f3l\u00edkum t\u00edmum, reyndu a\u00f0 hafa eitthva\u00f0 til a\u00f0 nj\u00f3ta allt \u00e1ri\u00f0 um kring, t.d. s\u00edgr\u00e6nar pl\u00f6ntur, berjapl\u00f6ntur, ilmandi pl\u00f6ntur, bla\u00f0fagrar pl\u00f6nur, pl\u00f6ntur sem la\u00f0a a\u00f0 s\u00e9r fugla o.s.frv.<\/p>\n<p>Reyndu a\u00f0 \u00e1\u00e6tla endanlega st\u00e6r\u00f0 \u00feeirra trj\u00e1a og runna sem \u00fe\u00fa plantar, m.t.t. \u00feess r\u00fdmis sem til sta\u00f0ar er. H\u00e1vaxnar tegundir, s.s. aspir, greni, lerki o.fl. eiga yfirleitt ekki heima \u00ed venjulegum heimilisg\u00f6r\u00f0um, munu fyrr e\u00f0a s\u00ed\u00f0ar takmarka notkunarm\u00f6guleika gar\u00f0sins, kasta skugga \u00e1 sv\u00e6\u00f0i og m\u00f6gulega valda n\u00e1grannaerjum.<\/p>\n<p>Leita\u00f0u r\u00e1\u00f0a hj\u00e1 s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingum, m.a. skr\u00fa\u00f0gar\u00f0yrkjumeistara, landslagark\u00edtekt og gar\u00f0l\u00f6ntufr\u00e6\u00f0ingi.<\/p>\n<p>Landslagsark\u00edtektar hafa faglega \u00feekkingu var\u00f0andi skipulag og uppbyggingu gar\u00f0sins, \u00feeir veita r\u00e1\u00f0gj\u00f6f um r\u00e9ttar pl\u00f6ntutegundir me\u00f0 tilliti l\u00edfr\u00e6\u00f0ilegra \u00fearfa, r\u00fdmis og vaxtargetu. \u00deeir lei\u00f0beina um efnisval, m.a. hva\u00f0a yfirbor\u00f0sefni henta hverju sinni, hellur, timbur, gras o.s.frv.<\/p>\n<p>Skr\u00fa\u00f0gar\u00f0yrkjumeistarar hafa faglega \u00feekkingu var\u00f0andi framkv\u00e6md verka \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 h\u00f6nnun, m.a. \u00fatpl\u00f6ntun, \u00fe\u00f6kulagnir, grass\u00e1ningu, steinhle\u00f0slur, hellulagnir, pallasm\u00ed\u00f0i o.fl. Skr\u00fa\u00f0gar\u00f0yrkjumeistarar eru s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed yfirbor\u00f0sfr\u00e1gangi, b\u00e6\u00f0i h\u00f6r\u00f0um yfirbor\u00f0sefnum og lifandi yfirbor\u00f0sefnum. \u00deeir \u00feekkja l\u00edfr\u00e6\u00f0ilegar \u00fearfir gr\u00f3\u00f0urtegunda, jar\u00f0vegsger\u00f0ir, nau\u00f0synlegan \u00e1bur\u00f0 og umhir\u00f0u, t.d. grassl\u00e1tt, trj\u00e1klippingar o.fl. Sj\u00e1 n\u00e1nar um skr\u00fa\u00f0gar\u00f0yrkjumeistara <a href=\"http:\/\/meistari.is\/\" target=\"_blank\">h\u00e9r<\/a>.<\/p>\n<p>Gar\u00f0pl\u00f6ntufr\u00e6\u00f0ingar eru s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed trj\u00e1- og runnategundum, fj\u00f6l\u00e6ringum og sumarbl\u00f3mum. \u00deeir veita r\u00e1\u00f0gj\u00f6f um hva\u00f0a pl\u00f6ntur henta \u00fe\u00e9r m.t.t. \u00feeirra a\u00f0st\u00e6\u00f0na sem til sta\u00f0ar eru \u00ed \u00fe\u00ednum gar\u00f0i. St\u00e6r\u00f0ir, \u00fe\u00e9ttleiki, r\u00fdmis\u00fe\u00f6rf, skugga\u00feol, \u00e1bur\u00f0ar\u00fe\u00f6rf o.fl. eru d\u00e6mi um uppl\u00fdsingar sem gar\u00f0pl\u00f6ntuframlei\u00f0endur veita.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um veturinn, \u00feegar ve\u00f0ur er kalt og ekki margt um a\u00f0 vera \u00ed gar\u00f0inum, er tilvali\u00f0 a\u00f0 skipuleggja framkv\u00e6mdir og leggja \u00e1 r\u00e1\u00f0in um breytingar til m\u00f3ts vi\u00f0 hinn \u201efullkomna gar\u00f0\u201c. En hvernig skipuleggur ma\u00f0ur draumagar\u00f0inn? G\u00f3\u00f0 r\u00e1\u00f0 um skipulag: Skiptu gar\u00f0inum \u00ed sv\u00e6\u00f0i me\u00f0 tilliti til notkunar, t.d. grillsv\u00e6\u00f0i, matjurtasv\u00e6\u00f0i, leiksv\u00e6\u00f0i, s\u00f3lba\u00f0ssv\u00e6\u00f0i, jar\u00f0gerarsv\u00e6\u00f0i, o.s.frv. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[24,47],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801"}],"collection":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=801"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":808,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801\/revisions\/808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}