{"id":693,"date":"2020-02-02T17:10:54","date_gmt":"2020-02-02T17:10:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.horticum.is\/?p=693"},"modified":"2020-02-26T10:33:42","modified_gmt":"2020-02-26T10:33:42","slug":"limger%c3%b0isklippingar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/horticum.is\/?p=693","title":{"rendered":"Limger\u00f0isklippingar"},"content":{"rendered":"<h1>Limger\u00f0isklippingar &#8211; formklippingar<\/h1>\n<p>Limger\u00f0i geta veri\u00f0 af \u00fdmsum ger\u00f0um og tegundum. Sta\u00f0setning og tilgangur r\u00e6\u00f0ur miklu um heppilegt tegundaval, t.d. eru hra\u00f0- og \u00fe\u00e9ttvaxta v\u00ed\u00f0itegundir vins\u00e6lar \u00e1 \u00fatm\u00f6rkum l\u00f3\u00f0a e\u00f0a \u00e1 \u00f6\u00f0rum st\u00f6\u00f0um \u00fear sem tilgangurinn er fyrst og fremst a\u00f0 skapa skj\u00f3l gegn vindi e\u00f0a \u00f6\u00f0ru utana\u00f0komandi \u00e1reiti. H\u00e6gvaxnari runnategundir sem oft eru f\u00ednger\u00f0ari og jafnvel r\u00e6kta\u00f0ar m.t.t. bl\u00f3ma e\u00f0a annara \u00fatlitseinkenna geta einnig henta\u00f0 vel \u00ed limger\u00f0i, klippt e\u00f0a \u00f3klippt. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 \u00feekkja til eiginleika vi\u00f0komandi tegundar, t.d. var\u00f0andi bl\u00f3mstrun, \u00e1\u00f0ur en h\u00fan er klippt. Sem d\u00e6mi m\u00e1 nefna a\u00f0 margar bl\u00f3mstrandi runnategundir bl\u00f3mstra mest \u00e1 tveggja \u00e1ra greinum og eldri en bl\u00f3mstra hins vegar ekki \u00e1 eins \u00e1rs greinum (\u00e1rssprotum). Einnig m\u00e1 nefna a\u00f0 flestir berjarunnar bl\u00f3mstra og bera aldin \u00e1 tveggja \u00e1ra e\u00f0a eldri greinum (sj\u00e1 n\u00e1nar \u00ed kafla um klippingu berjarunna). \u00dear af lei\u00f0andi m\u00e1 f\u00e6ra r\u00f6k fyrir a\u00f0 sl\u00edkar tegundir henti s\u00ed\u00f0ur til notkunar \u00ed formklippt limger\u00f0i en nj\u00f3ti s\u00edn betur \u00ed svo.k\u00f6llu\u00f0um \u00f3klipptum limger\u00f0um. \u00deegar tala\u00f0 er um \u00f3klippt limger\u00f0i er ekki endilega \u00e1tt vi\u00f0 a\u00f0 runninn s\u00e9 aldrei klipptur, heldur a\u00f0 klippingin sn\u00faist fyrst og fremst um heilbrig\u00f0i runnans fremur en vaxtarst\u00fdringu.<\/p>\n<p><strong>Tilgangur limger\u00f0isklippinga &#8211; formklippinga<\/strong><\/p>\n<p>Tilgangur limger\u00f0isklippinga er fyrst og fremst a\u00f0 n\u00e1 fram og vi\u00f0halda \u00e1kve\u00f0inni l\u00f6gun, h\u00e6\u00f0, breidd og \u00fe\u00e9ttleika. Til a\u00f0 koma upp fallegu og \u00fe\u00e9ttu limger\u00f0i getur \u00feurft a\u00f0 klippa \u00fea\u00f0 nokkrum sinnum \u00e1 \u00e1ri en \u00fea\u00f0 fer \u00fe\u00f3 eftir tegund og vexti hverju sinni. \u00deegar runni er klipptur reglulega, t.d. 2-4 sinnum \u00e1 \u00e1ri, haldast greinarnar grennri og \u00fe\u00e9ttleikinn ver\u00f0ur meiri. S\u00e1rafl\u00f6tur greina ver\u00f0ur einnig mun minni sem veldur minna \u00e1lagi \u00e1 runnann og dregur \u00far h\u00e6ttu \u00e1 sj\u00fakd\u00f3mum, s.s. sveppas\u00fdkingum.<\/p>\n<p>Best er a\u00f0 byrja formun og \u00fe\u00e9ttingu strax eftir gr\u00f3\u00f0ursetningu til a\u00f0 n\u00e1 fram j\u00f6fnum vexti fr\u00e1 r\u00f3tarh\u00e1lsi til topps. Best er a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a strax \u00ed upphafi hver endanleg h\u00e6\u00f0 og breidd limger\u00f0is \u00e1 a\u00f0 ver\u00f0a. Sj\u00e1lft form limger\u00f0is skiptir miklu m\u00e1li var\u00f0andi \u00fe\u00e9ttleika og styrk gagnvart snj\u00f3\u00e1lagi en er einnig h\u00e1\u00f0 smekk hvers og eins. Svo k\u00f6llu\u00f0 A-formklipping, \u00fear sem limger\u00f0i\u00f0 er brei\u00f0ast ne\u00f0st vi\u00f0 j\u00f6r\u00f0u en mj\u00f3kkar inn a\u00f0 ofan er a\u00f0 \u00f6llu j\u00f6fnu talin best m.t.t. \u00fe\u00e9ttingu hli\u00f0argreina. A formi\u00f0 tryggir a\u00f0 s\u00f3l n\u00e1i a\u00f0 sk\u00edna \u00e1 ne\u00f0stu hli\u00f0argreinar runnans. Limger\u00f0i me\u00f0 A formi hrindir einnig betur fr\u00e1 s\u00e9r snj\u00f3 og \u00feolir meira \u00e1lag, t.d. vind\u00e1lag.<\/p>\n<p><strong>Hven\u00e6r \u00e1 a\u00f0 klippa<\/strong><\/p>\n<p>Besti t\u00edminn til limger\u00f0isklippinga er s\u00ed\u00f0la vetrar og fram \u00e1 vori\u00f0, e\u00f0a \u00feegar greinabygging runnans er best s\u00fdnileg.\u00a0 Sumart\u00edminn er einnig heppilegur til klippinga allt fram \u00ed \u00e1g\u00fast. Heppilegt er a\u00f0 vetrar- e\u00f0a vorklippingu s\u00e9 fylgt eftir 2-4 sinnum yfir sumart\u00edmann, en \u00fea\u00f0 fer eftir vaxtarhra\u00f0a vi\u00f0komandi runnategundar. Almennt er tali\u00f0 a\u00f0 hausti\u00f0 s\u00e9 s\u00e1 t\u00edmi sem s\u00edst henti til klippinga \u00fear sem \u00fdmsir sj\u00fakd\u00f3mar sem s\u00e6kja \u00e1 trj\u00e1gr\u00f3\u00f0ur koma gjarnan upp \u00e1 \u00feeim \u00e1rst\u00edma. \u00deetta eru t.d. sveppasj\u00fakd\u00f3mar, svo sem ry\u00f0sveppir og reyni\u00e1ta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Klippingin<\/strong><\/p>\n<p>\u00c1\u00f0ur en hafist er handa getur veri\u00f0 gott a\u00f0 yfirfara limger\u00f0i\u00f0 og meta greinav\u00f6xt fr\u00e1 li\u00f0nu \u00e1ri. Limger\u00f0i sem er \u00ed formun \u00fearf a\u00f0 klippa jafnvel \u00fe\u00f3tt endanlegri h\u00e6\u00f0 og breidd hafi ekki veri\u00f0 n\u00e1\u00f0. \u00dea\u00f0 er gert til a\u00f0 \u00fe\u00e9tta greinabyggingu og tryggja a\u00f0 limger\u00f0i\u00f0 ver\u00f0i ekki gisi\u00f0 a\u00f0 ne\u00f0anver\u00f0u. Hli\u00f0argreinar hra\u00f0vaxta v\u00ed\u00f0itegunda \u00ed formun er best a\u00f0 stytta \u00feannig a\u00f0 u.\u00fe.b. 10-15 cm af vexti fyrra \u00e1rs ver\u00f0i eftir. Ekki er nau\u00f0synlegt a\u00f0 stytta toppinn eins miki\u00f0 og a\u00f0rar greinar, frekar a\u00f0 halda honum j\u00f6fnum.<\/p>\n<p>Trj\u00e1tegundir me\u00f0 svo k\u00f6llu\u00f0um lei\u00f0andi stofni, s.s. birki, lerki og greni eru ekki klipptar \u00e1 h\u00e6\u00f0ina fyrr en \u00f3ska\u00f0ri h\u00e6\u00f0 er n\u00e1\u00f0.<\/p>\n<p>Limger\u00f0i sem n\u00e1\u00f0 hefur \u00f3ska\u00f0ri h\u00e6\u00f0 og breidd er best a\u00f0 klippa eins n\u00e6rri s\u00ed\u00f0ustu klippingu og m\u00f6gulegt er. G\u00e6ta skal \u00feess a\u00f0 klippa ekki innar en gert var \u00e1ri\u00f0 \u00e1\u00f0ur, nema a\u00f0 um endurn\u00fdjun limger\u00f0is s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>Gott getur veri\u00f0 a\u00f0 nota st\u00fdril\u00ednu vi\u00f0 formklippingu \u00e1 hli\u00f0um limger\u00f0a. \u00de\u00e1 er sett \u00fat vel strekkt l\u00edna me\u00f0fram j\u00f6r\u00f0u og \u00ed h\u00e6filegri fjarl\u00e6g\u00f0 fr\u00e1 stofni. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 l\u00ednan s\u00e9 hvergi \u00fevingu\u00f0 af greinum e\u00f0a \u00f6\u00f0ru.<\/p>\n<p>\u00c1 eldri limger\u00f0um hafa oft myndast \u00fe\u00e9ttir greinakransar sem h\u00e6gt er a\u00f0 nota sem vi\u00f0mi\u00f0 \u00ed n\u00e6stu klippingu.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 h\u00e6\u00f0arklippingu limger\u00f0a eru sjaldan nota\u00f0ar st\u00fdril\u00ednur, nema um mj\u00f6g n\u00e1kv\u00e6mar formklippingar s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Best er a\u00f0 sta\u00f0setja klippurnar \u00ed \u00e1kve\u00f0inni h\u00e6\u00f0 \u00fatfr\u00e1 l\u00edkama \u00feess sem klippir, t.d. axlarh\u00e6\u00f0, brj\u00f3sth\u00e6\u00f0 o.s.frv. S\u00ed\u00f0an reynir s\u00e1 sem klippir a\u00f0 \u201dl\u00e6sa\u201d h\u00f6ndunum \u00ed \u00feeirri h\u00e6\u00f0 sem \u00e1kve\u00f0in var, ganga j\u00f6fnum skrefum me\u00f0fram limger\u00f0inu og klippa beint. \u00deetta getur reynst erfitt \u00feegar klippt er \u00e1 \u00f3j\u00f6fnu undirlagi en \u00e6fingin skapar meistarann. Eftir a\u00f0 toppur limger\u00f0is hefur veri\u00f0 klipptur er gott a\u00f0 ganga me\u00f0fram efri hluta limger\u00f0is og jafna hli\u00f0arhalla \/ fl\u00e1a til a\u00f0 n\u00e1 fram \u00e1\u00f0urnefndu A formi (s\u00e9 \u00fea\u00f0 hi\u00f0 \u00f3ska\u00f0a form).<\/p>\n<p>A\u00f0 lokum er mikilv\u00e6gt a\u00f0 yfirfara klippinguna og snyrta me\u00f0 handklippum greinar sem eru illa klipptar, t.d. \u00ed \u00feeim tilfellum \u00feegar greinar eru t\u00e6ttar e\u00f0a hafa ekki klippst alveg \u00ed sundur. Einnig er gott a\u00f0 hreinsa burt allar klipptar greinar sem falli\u00f0 hafa inn \u00ed limger\u00f0i\u00f0 e\u00f0a liggja ofan \u00e1 greinum.<\/p>\n<p>Lesa m\u00e1 meira um klippingar \u00ed b\u00f3kinni &#8220;Vinnan \u00ed gar\u00f0inum&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Limger\u00f0isklippingar &#8211; formklippingar Limger\u00f0i geta veri\u00f0 af \u00fdmsum ger\u00f0um og tegundum. Sta\u00f0setning og tilgangur r\u00e6\u00f0ur miklu um heppilegt tegundaval, t.d. eru hra\u00f0- og \u00fe\u00e9ttvaxta v\u00ed\u00f0itegundir vins\u00e6lar \u00e1 \u00fatm\u00f6rkum l\u00f3\u00f0a e\u00f0a \u00e1 \u00f6\u00f0rum st\u00f6\u00f0um \u00fear sem tilgangurinn er fyrst og fremst a\u00f0 skapa skj\u00f3l gegn vindi e\u00f0a \u00f6\u00f0ru utana\u00f0komandi \u00e1reiti. H\u00e6gvaxnari runnategundir sem oft eru f\u00ednger\u00f0ari [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[24,47],"tags":[58,59],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/693"}],"collection":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=693"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1880,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/693\/revisions\/1880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}