{"id":532,"date":"2017-09-26T20:25:11","date_gmt":"2017-09-26T20:25:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.horticum.is\/?p=532"},"modified":"2017-09-26T09:21:37","modified_gmt":"2017-09-26T09:21:37","slug":"haustlaukar-%e2%80%93-vorlaukar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/horticum.is\/?p=532","title":{"rendered":"Haustlaukar \u2013 Vorlaukar"},"content":{"rendered":"<p>Bl\u00f3mlaukar eru algengir \u00ed g\u00f6r\u00f0um og setja svip sinn \u00e1 umhverfi\u00f0 snemma vors og fram eftir sumri. F\u00e1tt vekur eins mikla athygli og litsterkir og kraftmiklir laukar sem spretta upp \u00far j\u00f6r\u00f0inni, fyrstir plantna \u00e1 vorin. \u00darval bl\u00f3mlaukategunda hefur aukist jafnt og \u00fe\u00e9tt undanfarin \u00e1r. Margar af vins\u00e6lustu laukpl\u00f6ntum okkar eru \u00e6tta\u00f0ar \u00far su\u00f0austanver\u00f0ri Evr\u00f3pu og As\u00edu. Hollendingar eru hins vegar fr\u00e6gir fyrir t\u00fal\u00edpanann \u00fe\u00f3tt hann s\u00e9 raunar tyrkneskur!<\/p>\n<p>Bl\u00f3mstrandi lauka og hn\u00fd\u00f0i getum vi\u00f0 \u00e1 einfalda\u00f0an h\u00e1tt nefnt bl\u00f3mlauka. \u00deeim m\u00e1 s\u00ed\u00f0an skipta upp \u00ed haustlauka og vorlauka eftir \u00fev\u00ed hven\u00e6r \u00feeir koma \u00ed s\u00f6lu en \u00e1 ekkert skylt vi\u00f0 bl\u00f3mgunart\u00edma \u00feeirra. Vorlaukarnir eru mun vi\u00f0kv\u00e6mari en haustlaukarnir og \u00feola veturinn h\u00e9rlendis alls ekki.<\/p>\n<p>Haustlauka \u00e1 a\u00f0 gr\u00f3\u00f0ursetja \u00e1 haustin um lei\u00f0 og \u00feeir eru f\u00e1anlegir, oftast \u00ed september-okt\u00f3ber. Vorlaukar eru f\u00e1anlegir seinnipart febr\u00faar-mars. Vorlaukana er h\u00e6gt a\u00f0 gr\u00f3\u00f0ursetja \u00feegar h\u00e6tta \u00e1 n\u00e6turfrosti er li\u00f0in hj\u00e1 \u00ed byrjun sumars. Margir bl\u00f3mlaukar eru duglegir a\u00f0 skipta s\u00e9r og \u00fev\u00ed \u00fearf ekki a\u00f0 planta \u00e1r eftir \u00e1r.<\/p>\n<p>\u00datpl\u00f6ntunard\u00fdpt r\u00e6\u00f0st af \u00feeim for\u00f0a sem er \u00ed laukum e\u00f0a hn\u00fd\u00f0um. \u00deannig er au\u00f0velt a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 st\u00f3r laukur m\u00e1 fara d\u00fdpra \u00ed jar\u00f0veg en l\u00edtill laukur. \u00dat fr\u00e1 \u00feessu hefur s\u00fa \u00feumalfingurregla gilt h\u00e9rlendis a\u00f0 bl\u00f3mlaukar mega fara svo dj\u00fapt sem nemur 2-3 sinnum h\u00e6\u00f0 lauksins og bil \u00e1 milli \u00feeirra s\u00e9 sem nemur tv\u00f6f\u00f6ldu \u00feverm\u00e1li \u00feeirra. Oft er laukum planta\u00f0 \u00ed \u00feyrpingum \u00fear sem \u00fea\u00f0 \u00feykir fallegra en a\u00f0 hafa bl\u00f3mlauka \u00e1 stangli. \u00deetta er au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0eins smekksatri\u00f0i.<\/p>\n<p>Holuna \u00fearf a\u00f0 m\u00f3ta \u00feannig a\u00f0 botninn s\u00e9 jafn, til a\u00f0 tryggja s\u00f6mu d\u00fdpt \u00e1 laukunum \u00f6llum. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 bleyta liggi ekki a\u00f0 sta\u00f0aldri a\u00f0 laukunum en \u00fea\u00f0 getur auki\u00f0 h\u00e6ttu \u00e1 sveppas\u00fdkingu og f\u00faa.\u00a0 Mj\u00f3rri endi lauksins sn\u00fdr upp og hann situr \u00e1 \u00feeim brei\u00f0ari \u00fe.e. laukbotninum. \u00der\u00fdsta \u00fearf laukunum ni\u00f0ur \u00ed botninn og skor\u00f0a \u00feannig a\u00f0 moldarlagi\u00f0 velti \u00feeim ekki \u00e1 hli\u00f0ina. Moka skal varlega yfir og \u00fejappa l\u00edti\u00f0 eitt.<\/p>\n<p>Bl\u00f3mlaukar eru ekki s\u00e9rlega krefjandi \u00e1 n\u00e6ringu fyrst um sinn \u00fear sem n\u00e6gjanlegur for\u00f0i er lauknum til a\u00f0 koma bl\u00f6\u00f0um, stilk og bl\u00f3mi upp. Gefa m\u00e1 l\u00edti\u00f0 magn af \u00e1bur\u00f0i \u00ed v\u00f6kvaformi hvort sem er l\u00edfr\u00e6nan \u00e1bur\u00f0 e\u00f0a tilb\u00fainn \u00e1bur\u00f0, \u00feegar frost er fari\u00f0 \u00far j\u00f6r\u00f0u. Best er a\u00f0 blanda moltu e\u00f0a h\u00fasd\u00fdra\u00e1bur\u00f0i vi\u00f0 moldina \u00feegar veri\u00f0 er a\u00f0 planta en \u00fea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 fulln\u00e6gja \u00e1bur\u00f0ar\u00fe\u00f6rfinni.<\/p>\n<p><em>Lesa m\u00e1 meira um bl\u00f3mlauka \u00ed b\u00f3kinni \u201dVinnan \u00ed gar\u00f0inum\u201d og \u00e1 \u00feessari heimas\u00ed\u00f0u undir flipanum Lei\u00f0beiningar. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bl\u00f3mlaukar eru algengir \u00ed g\u00f6r\u00f0um og setja svip sinn \u00e1 umhverfi\u00f0 snemma vors og fram eftir sumri. F\u00e1tt vekur eins mikla athygli og litsterkir og kraftmiklir laukar sem spretta upp \u00far j\u00f6r\u00f0inni, fyrstir plantna \u00e1 vorin. \u00darval bl\u00f3mlaukategunda hefur aukist jafnt og \u00fe\u00e9tt undanfarin \u00e1r. Margar af vins\u00e6lustu laukpl\u00f6ntum okkar eru \u00e6tta\u00f0ar \u00far su\u00f0austanver\u00f0ri Evr\u00f3pu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,24],"tags":[27,28],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/532"}],"collection":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=532"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":536,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/532\/revisions\/536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/horticum.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}